Van VENUS naar LEANDREA: voortbouwen op jaren onderzoek
Het Europese EU-SMR-LFR-programma wil de traditioneel lange doorlooptijd van zijn nucleaire projecten zo kort mogelijk houden door nucleaire toezichthouders al vanaf het begin bij de reactorontwikkeling te betrekken. Daarom loopt er al sinds 2025 een internationaal pre-licensingtraject, waarin het consortium vroegtijdig met hen afstemt over verwachtingen en veiligheidseisen.
Als onderdeel van dat traject bezochten experts van FANC, CNCAN en het IAEA recent enkele installaties op SCK CEN. Daarbij maakten ze ook kennis met een andere belangrijke troef voor LEANDREA: de nulvermogenreactor VENUS, een unieke infrastructuur die SCK CEN al sinds 2011 inzet voor experimenten met snelle reactorsystemen.
Die voorsprong in kennis én infrastructuur, samen met de vroege afstemming met de nucleaire regulatoren in het pre-licensingtraject, moet de ontwikkeling van LEANDREA helpen versnellen.
We starten niet van nul
Bij de ontwikkeling van een loodgekoelde reactor zoals LEANDREA speelt experimenteel onderzoek een belangrijke rol. Het levert gegevens op over het gedrag van snelle reactorsystemen en laat toe berekeningen, nucleaire data en modellen te toetsen. Met VENUS beschikt SCK CEN over de infrastructuur om dat werk uit te voeren.
SCK CEN gebruikt VENUS sinds 2011 voor onderzoek naar snelle reactorsystemen. De geschiedenis van de installatie gaat terug tot 1964. In 2007 besliste SCK CEN om VENUS grondig om te bouwen tot een flexibele proefinstallatie voor onder meer Accelerator Driven Systems, waarbij een deeltjesversneller wordt gekoppeld aan een reactor, en innovatieve reactorsystemen zoals loodgekoelde SMR’s.
Laat de term ‘nulvermogenreactor’ je niet misleiden. VENUS heeft een vermogen van ongeveer 500 watt, zowat de helft van het vermogen van een gewone stofzuiger. Energie produceren is dan ook niet het doel. De kracht van VENUS zit in de experimenten: onderzoekers kunnen er reactorfysica bestuderen, berekeningen toetsen en gegevens verzamelen die nodig zijn om nieuwe reactorsystemen te ontwikkelen.
De kennis en ervaring die SCK CEN daarmee doorheen de jaren heeft opgebouwd, geeft het vandaag een voorsprong bij de ontwikkeling van LEANDREA.
Een bredere Europese meerwaarde
De mogelijkheden van VENUS reiken verder dan LEANDREA. De installatie wordt ingezet binnen het bredere EU-SMR-LFR-programma én staat ter beschikking van andere reactorontwikkelaars en onderzoeksorganisaties.
Nulvermogenreactoren voor snelle reactorsystemen zijn geen alledaagse infrastructuur in Europa. Bovendien volstaat de installatie alleen niet: relevante experimenten opzetten, metingen uitvoeren en de resultaten interpreteren vraagt gespecialiseerde kennis en ervaring. Wie voor de ontwikkeling van een snelle reactor experimentele gegevens nodig heeft, kan bij SCK CEN dus gebruikmaken van capaciteit én expertise die vandaag al aanwezig zijn, zonder die eerst zelf te moeten opbouwen.
Op die manier kan VENUS ook andere Europese reactorprojecten ondersteunen. Dat past binnen de bredere Europese ambitie om eigen nucleaire technologie verder te ontwikkelen en de energievoorziening robuuster en minder afhankelijk te maken. VENUS maakt het zo mogelijk om kennis en infrastructuur die doorheen de jaren zijn opgebouwd, breder te laten renderen voor nieuwe nucleaire ontwikkelingen in Europa.
