Geleerde lessen uit Fukushima

Fukushima verhoogde wereldwijd de lat voor nucleaire veiligheid. Het ongeval leerde ons om installaties nóg strenger te testen, aandacht aan externe factoren te schenken, naar passieve veiligheid te streven en burgers durven te betrekken.

Stresstesten van nucleaire installaties

Het ongeval in Fukushima onderstreepte de nood om de veiligheid van alle 143 Europese kerncentrales grondig te herevalueren en aan een zware risicoanalyse te onderwerpen. Dat kondigde de Europese Raad van 24 en 25 maart 2011 aan. In de jaren die daarop volgde, werden zogenaamde “stresstesten” uitgevoerd.

Een stresstest moet duidelijk maken in hoeverre een kerncentrale opgewassen is tegen extreme gebeurtenissen en/of combinaties ervan. Een stresstest onderzoekt de potentiële gevolgen van externe invloeden op de werking en veiligheid van kerncentrales en nucleaire installaties:

Externe invloeden

bijvoorbeeld aardbevingen, overstromingen, extreme kou, extreme hitte, sneeuw, ijs, stormen, tornado's, zware regen en andere extreme natuurlijke omstandigheden.
bijvoorbeeld terrorisme, cyber attacks, vliegtuigcrash en explosies.

Meer informatie over de stresstesten vind je op de website van FANC.

oovveerr ddee ssttrreesssstteesstteenn

Stresstesten van noodplanning

Fukushima plaatste onze noodplannen in een breder perspectief. Het maakte duidelijk dat noodplanning niet alleen gaat over wat er op de site kan gebeuren, maar ook over hoe je blijft functioneren wanneer externe factoren de bereikbaarheid naar of werking van een site verstoren. Denk daarbij aan alternatieve aanrijroutes, mobiele noodplankamers en redundante meetsystemen. Het hielp ons voorbereiden op situaties die we vroeger niet voor mogelijk hielden.

Het belang van burgerwetenschap

Fukushima liet ons het belang van citizen science zien. Zo toonde het Safecast-programma hoe burgers op grote schaal stralingsgegevens kunnen verzamelen en delen. In vijftien jaar tijd groeide het uit tot een wereldwijd netwerk met meer dan 120 miljoen open data-metingen. Het werd een van de meest succesvolle projecten met burgerwetenschap ooit. Sinds enkele jaren wordt de tool ook ingezet om luchtkwaliteit te monitoren.

SSaaffeeccaasstt iinntteerraaccttiieevvee mmaapp

Wist je dat we samenwerkten aan een doctoraatsonderzoek rond burgerwetenschap? Hieruit kwam een lespakket tot stand rond radioactiviteit en de impact van een kernongeval op het dagelijks leven.

lleeeess mmeeeerr oovveerr hheett oonnddeerrzzooeekk eenn lleessppaakkkkeett

Inzet op passieve veiligheidssystemen

Een derde les die we uit Fukushima getrokken hebben, is het belang van passieve veiligheidssystemen. Zulke systemen verzekeren de koeling, ook wanneer noodstroom uitvalt en pompen het koelwater niet meer actief laten circuleren. Typisch belanden we dan bij Small Modular Reactors (SMR). Die kleine modulaire reactoren leunen op het principe van passieve veiligheid zoals ‘natuurlijke convectie’ om de kern te koelen bij verlies van externe stroom en/of ongevallen.

Zelf ontwikkelt SCK CEN loodgekoelde SMR’s. Lood heeft als bijkomend voordeel dat de reactor niet onder druk werkt en er dus geen drukverliesincidenten kunnen gebeuren.

MMeeeerr oovveerr oonnzzee SSMMRR--LLFFRR