SMELD gaat vooruit: laboratoriumovens getest en goedgekeurd
Bij SCK CEN staat innovatie nooit stil. Een van onze boeiendste ontwikkelingen vindt momenteel plaats binnen het SMELD-project, waar we onze wetenschappelijke kennis op het gebied van radioactieve toepassingen van metallurgie in hoog tempo uitbreiden.
De laboratoriumovens voor onderzoek naar het smelten van niet-radioactieve en radioactieve metalen zijn inmiddels geleverd. De niet-radioactieve oven is getest en goedgekeurd, en zijn tegenhanger voor radioactieve tests is vrijgegeven voor gebruik. De komende maanden zullen druk zijn voor het team, aangezien de proefdraaien met radioactieve monsters enige tijd in beslag zullen nemen.
Laten we eens kijken naar wat het SMELD-team al heeft bereikt.
SMELD in een notendop
SMELD staat voor State-of-the-art MEtal MElting Limiting waste during D&D. Het project, dat wordt uitgevoerd door het nucleaire onderzoekscentrum SCK CEN en het in Luik gevestigde onderzoeksinstituut CRM Group, heeft tot doel een geavanceerde nucleaire smeltoven voor onderzoeksdoeleinden te leveren. In het kader van het Belgische herstel- en veerkrachtplan heeft de Belgische regering een bedrag van 13,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor deze infrastructuur. Met de ontwikkeling van deze oven dragen de projectpartners bij aan de ontwikkeling van de circulaire economie en creëren ze tegelijkertijd een exportproduct voor Belgische industriële spelers.
Deze ultramoderne oven zal ons uiteindelijk in staat stellen om het staal uit onze kerncentrales, dat een beperkte radioactiviteit heeft, te recycleren en tegelijkertijd nieuwe impulsen te geven aan de toonaangevende expertise van België op het gebied van innovatieve nucleaire technologieën. Deze belangrijke investering zal zorgen voor duurzame economische ontwikkeling en lokale werkgelegenheid in de belangrijke sector van de ontmanteling.
Recente mijlpalen
Dit najaar werd een belangrijke stap voorwaarts gezet in het SMELD-project:
- Levering van ovens bij BR3: Er zijn nu twee ovens op laboratoriumschaal geïnstalleerd.
- Succesvolle niet-radioactieve oven: De eerste functionaliteitstests met niet-actieve metalen zijn met succes afgerond. We hebben metaal gesmolten bij temperaturen tot 1600 °C, waarmee is aangetoond dat het systeem werkt zoals ontworpen. Bovendien is het onderzoek en de ontwikkeling al van start gegaan. Het SMELD-team is begonnen met de experimentele campagne om verschillende procesroutes te onderzoeken.
- Actieve oven in zicht: De oven is goedgekeurd voor gebruik door BelV en onze interne dienst, en begin volgend jaar staan er hete tests op het programma.
Onze koude oven werd getest met 9 experimenten bij verschillende temperaturen en met verschillende materialen, gassen en technieken. Drie van deze experimenten zijn specifiek voor het R&D-onderzoek naar de procesroutes die momenteel worden onderzocht. Aanvankelijk werd het team begeleid door de metallurgie-experts van de CRM-groep. Deze samenwerking is uitgegroeid tot een echt partnerschap, waarbij het SCK CEN-team het roer van het project heeft overgenomen en zich steeds meer als echte metallurgie-experts heeft geprofileerd. De CRM-groep blijft het SCK CEN-team begeleiden, dankzij hun ruime ervaring. Samen vormen ze het gedroomde team om SMELD vooruit te helpen.
Deze resultaten zijn het gevolg van intensieve samenwerking en expertise. Zoals Valdir De Souza, R&D-expert, uitlegt:
"We bouwen niet alleen ovens, we bouwen kennis. Elke test brengt ons Dichter bij een veilige, schaalbare oplossing voor het hergebruiken van radioactief metaal”
Waarom is dit belangrijk?
Geactiveerde metalen zijn overal in nucleaire faciliteiten aanwezig, van reactoronderdelen tot structurele componenten. Traditionele verwijderingsmethoden zijn kostbaar en verbruiken veel hulpbronnen. Door smelttechnieken te ontwikkelen, kunnen we:
- De hoeveelheid afval verminderen
- Waardevolle materialen terugwinnen
- De duurzaamheid van nucleaire activiteiten verbeteren
Dit is niet alleen onderzoek omwille van het onderzoek, het is een praktische oplossing met een reële impact.
Vooruitblik
De komende maanden zullen cruciaal zijn. Ons team bereidt zich voor op:
- Inbedrijfstelling van de oven voor radioactieve stalen: starten met tests met niet-actief materiaal in het vierde kwartaal van 2025 en het eerste kwartaal van 2026
- Eerste smelttests met bestraalde monsters: gepland voor het eerste en tweede kwartaal van 2026
- Langetermijnstudies naar veiligheid en kobaltstofvorming
Zoals Baptiste Forget, één van onze metallurgie-experts, het verwoordt:
“Het is een zwaar project, maar wel een spannend project. We leren snel en verleggen elke dag onze grenzen.”
Meer weten?
Blijf op de hoogte van de updates terwijl SMELD de overstap maakt van laboratoriumschaal naar proefschaal. Hoewel het nog te vroeg is om tot actie over te gaan, leggen we de basis voor toekomstige samenwerkingen met spelers uit de industrie die worden geconfronteerd met de uitdaging van het beheer van geactiveerd en verontreinigd metaal.
