O.S.C.A.R.: digitale ondersteuning voor vrijgavemetingen van gebouwen in nucleaire ontmanteling
SCK CEN en MAGICS Technologies bundelen expertise om vrijgavemetingen efficiënter, betrouwbaarder en volledig traceerbaar te maken
Hoe maak je een tijdrovend en foutgevoelig proces efficiënter, betrouwbaarder en klaar voor de toekomst? Die vraag stond centraal bij de ontwikkeling van O.S.C.A.R., een innovatieve digitale oplossing van SCK CEN en MAGICS Technologies die vrijgavemetingen tijdens de ontmanteling van nucleaire installaties ondersteunt en automatiseert.
De uitdaging
Bij de ontmanteling van een nucleaire installatie moeten operators aantonen dat muren, vloeren en plafonds voldoen aan de vrijgavecriteria en dus vrij zijn van radioactieve besmetting boven de toegelaten limieten. Vandaag gebeurt dit grotendeels manueel met draagbare meettoestellen of hand-held monitors.
"Operators voeren duizenden metingen uit en moeten die vervolgens koppelen aan de juiste locatie", legt Brecht Deblier, karakterisatie-expert bij SCK CEN, uit. "Dat maakt het proces arbeidsintensief en vergroot de kans op administratieve fouten. Tegelijk is volledige traceerbaarheid essentieel om aan te tonen dat aan alle regulatorische vereisten is voldaan."
De oplossing: O.S.C.A.R.
Binnen het ANUBIS-project ontwikkelde SCK CEN samen met MAGICS Technologies de slimme add-on O.S.C.A.R. (“Optimised System for Contamination Assessment and Reporting”) voor bestaande draagbare meettoestellen. Het automatiseert de registratie van meetgegevens en koppelt elke meting automatisch aan een exacte locatie. Zo ontstaat een digitale datastroom van meting tot visualisatie, zonder dat operators gegevens manueel moeten noteren.
"Met O.S.C.A.R. ondersteunen we het vrijgaveproces met geautomatiseerde data-acquisitie en betere traceerbaarheid", zegt Brecht Deblier. "Dat maakt het werk efficiënter en betrouwbaarder."
Zo werkt het
Vooraf wordt de ruimte uitgerust met draadloze zenders of beacons die nauwkeurige positiebepaling mogelijk maken. Tijdens de metingen gebruiken operators hun vertrouwde hand-held monitor, aangevuld met de O.S.C.A.R.-module. De meetgegevens worden automatisch uitgelezen en digitaal beschikbaar gemaakt voor verdere verwerking.
Tegelijk registreert het systeem de exacte locatie van de meting. De meetwaarde en positie worden automatisch aan elkaar gekoppeld en onmiddellijk doorgestuurd naar een centrale backend. Daar worden de gegevens opgeslagen en gevisualiseerd, zodat experten ze eenvoudig kunnen analyseren en gebruiken voor rapportering.
Wat maakt O.S.C.A.R. uniek?
De kracht van O.S.C.A.R. ligt in zijn flexibiliteit. Het systeem vervangt bestaande meettoestellen niet, maar maakt ze slimmer. Daardoor kunnen organisaties blijven werken met apparatuur die ze al kennen en gebruiken.
Bovendien is O.S.C.A.R. compatibel met meettoestellen van verschillende fabrikanten, waaronder Berthold en Nuvia. Dankzij de modulaire architectuur kan het systeem ook worden uitgebreid naar andere toestellen en toepassingen.
De oplossing combineert verschillende technologieën in één geïntegreerd systeem: automatische gegevensuitlezing, indoor positionering voor nauwkeurige lokalisatie en software voor dataverwerking en visualisatie.
"Deze samenwerking toont hoe innovatieve technologie concrete uitdagingen in de nucleaire sector kan aanpakken", zegt Siebe Vervoort, Electronics Engineer bij MAGICS Technologies. "Door bestaande processen te digitaliseren verhogen we zowel de efficiëntie als de kwaliteit van de verzamelde data."
Sneller meten, minder fouten, betere traceerbaarheid
Door manuele registratie grotendeels weg te nemen, vermindert O.S.C.A.R. de administratieve belasting voor operators aanzienlijk. Het systeem beperkt de kans op menselijke fouten en zorgt voor een consistente en reproduceerbare registratie van meetgegevens.
Dat levert niet alleen tijdswinst op, maar versterkt ook de traceerbaarheid van het volledige vrijgaveproces. Alle metingen zijn digitaal gelinkt aan een exacte locatie, wat een duidelijke audittrail creëert voor interne controles en regulatorische rapportering.
Met O.S.C.A.R. zetten SCK CEN en MAGICS Technologies een belangrijke stap richting een meer digitale, efficiënte en duurzame aanpak van nucleaire ontmanteling.
ANUBIS & het relanceplan van België en Europa
Even terugspoelen naar 2021. Toen reikte de Europese Unie aan SCK CEN een financiering uit voor het ANUBIS-project, wat staat voor ‘Advancing NUclear dismantling in Belgium through Improving Sustainability’. Het hoofddoel van het project is om technologieën en competenties te ontwikkelen om hergebruik van materialen die vrijkomen bij nucleaire ontmanteling kostenefficiënt te maximaliseren. Dat omvat ook de bouw van het MaT-gebouw op de site van SCK CEN een nieuwe onderzoeks-, ontwikkelings- en demonstratiefaciliteit met bijhorende installaties om de innovatie van ontmantelingsprojecten in België te ondersteunen.
Het project past niet alleen in het Belgisch-Europese plan voor economisch herstel na de COVID-19-pandemie, maar sluit ook naadloos aan bij de duurzame ontmanteling van de vijf kerncentrales in Doel en Tihange. “En we staan er niet alleen voor,” aldus An Bielen, coördinator van het ANUBIS-project bij SCK CEN. “We bundelen alvast de krachten met vier privé-partners.”
Meer weten over ANUBIS? Klik hier.
