Zijn kerncentrales voorbereid op bosbranden?
Van de Hoge Venen tot Zuid-Europa: de voorbije maanden domineerden beelden van bosbranden regelmatig het nieuws. Maar wat betekenen zulke branden voor kerncentrales? Zijn nucleaire sites voorbereid op zulke situaties? Die vraag kregen onze experts van het team ‘Crisisbeheer en Beleidsondersteuning (CMD)’ in het kader van hun wetenschappelijke ondersteuning aan het Europese Crisisentrum (ERCC).
Het korte antwoord? Ja, kerncentrales en nucleaire sites zijn voorbereid op uiteenlopende externe gebeurtenissen, waaronder ook branden in de directe omgeving. Dat gebeurt niet met één enkele maatregel, maar met verschillende beschermingslagen en technische voorzieningen die samen de veiligheid van de installatie waarborgen.
Risico’s in kaart brengen
Een kerncentrale wordt niet alleen ontworpen met het oog op wat er ín de installatie kan gebeuren. Ook risico’s van buitenaf worden meegenomen. Denk bijvoorbeeld aan aardbevingen, overstromingen, extreme weersomstandigheden en branden in de omgeving.
Bij een brand wordt onder meer gekeken naar hoe die zich kan ontwikkelen en verspreiden en welke gevolgen dat kan hebben voor de installatie. Ook de weerstand van brandwerende barrières en de bescherming van belangrijke veiligheidssystemen worden daarbij meegenomen.
In België gebeurt zo’n periodieke veiligheidsherziening om de tien jaar. Daarbij wordt nagegaan of de installatie en de gevolgde processen nog voldoen aan de geldende veiligheidsregels, normen en internationale veiligheidspraktijken.
Meerdere beschermingslagen
Bescherming tegen brand begint al buiten de kerncentrale. Rondom de site wordt een zone vrijgehouden van bomen, struiken en ander brandbaar materiaal. Zo krijgt een brand minder gemakkelijk de kans om belangrijke gebouwen te bereiken.
Mocht een brand toch verder oprukken, dan zijn er verschillende maatregelen om te voorkomen dat belangrijke veiligheidssystemen tegelijk in gevaar komen.
Zo zijn gebouwen en installaties opgedeeld in afzonderlijke compartimenten. Brandwerende barrières helpen voorkomen dat een brand zich van het ene deel naar het andere verspreidt.
Belangrijke systemen die nodig zijn voor de veilige werking van nucleaire installaties zijn bewust van elkaar gescheiden en meerdere keren voorzien. Bij de Belgische kerncentrales van Doel en Tihange zijn veiligheidsgevoelige uitrustingen bijvoorbeeld in drie exemplaren aanwezig. Dit principe heet redundantie: als één systeem uitvalt, staat er meteen een ander klaar om over te nemen.
Daarnaast speelt diversificatie een rol. Back-upsystemen kunnen gebaseerd zijn op verschillende werkingsprincipes. Zo wordt vermeden dat eenzelfde probleem of storingsmechanisme alle systemen tegelijk treft.
Ook rook en as buiten houden
Een bosbrand brengt niet alleen vuur met zich mee. Ook rook en as kunnen een risico vormen wanneer ze belangrijke gebouwen binnendringen.
Daarom zijn controlekamers en andere essentiële veiligheidsgebouwen uitgerust met filters die fijne deeltjes uit de lucht halen. Wanneer nodig kunnen luchtinlaten automatisch worden afgesloten of kan het ventilatiesysteem overschakelen op interne luchtcirculatie.
Zo wordt vermeden dat rook en as belangrijke veiligheidsvoorzieningen verstoren.
Samen zorgen deze maatregelen ervoor dat één externe gebeurtenis, zoals een bosbrand, niet zomaar alle veiligheidsfuncties tegelijk kan uitschakelen.
Hoe onze experts bosbranden in Tsjernobyl opvolgen
In de Tsjernobyl-exclusiezone (het gebied rond de voormalige kerncentrale waar na het ongeval in 1986 beperkingen gelden) komen af en toe bosbranden voor. Ook die worden opgevolgd door de experts van CMD. Daarbij kijken ze zowel naar de mogelijke impact op nucleaire installaties als naar radioactiviteit die door brand opnieuw in de lucht kan terechtkomen.
Zo helpen metingen en wetenschappelijke expertise om de gevolgen van een brand correct in te schatten.
