Onderzoek naar geavanceerde afvalkarakterisatie en betere kalibraties voor kankerbehandeling dankzij installatie tweedehands LINAC
LINAC@LNK-project maakt sprongen
Het LINAC@LNK-project heeft een belangrijke mijlpaal bereikt met de installatie van een lineaire versneller (LINAC) in het LNK-gebouw op de site van SCK CEN, het Belgisch nucleair onderzoekscentrum. Dat markeert de start van een nieuwe fase in het onderzoek naar zowel geavanceerde afvalkarakterisatie als betere kalibraties voor kankerbestrijding.
Wat is LINAC@LNK?
Het project, dat eind 2023 begon, maakt gebruik van een tweedehands LINAC voor twee belangrijke onderzoeksdoelen: het verbeteren van kalibraties voor kankerbehandeling (radiotherapie) en het karakteriseren van radioactief afval. LINAC@LNK ontving 1 miljoen euro van Belspo en SCK CEN werkt samen met NIRAS aan het project. Lees hier meer over LINAC@LNK.
-
Doelen in het medische en kalibratiedomein
In de radiotherapie leveren LINAC's hoge doses ioniserende straling om kankercellen te doden, wat nauwkeurige kalibratie vereist om effectieve behandelingen te garanderen en stralingsfouten te voorkomen. Momenteel wordt Cobalt-60 (1,3 MeV) gebruikt voor kalibratie, maar de lagere energie ervan in vergelijking met ziekenhuis-LINAC's (6-18 MV) vereist correctiefactoren, wat de onzekerheid vergroot. Het LINAC@LNK-project streeft ernaar de kalibratienauwkeurigheid te verbeteren door rechtstreeks een medische LINAC te gebruiken, waardoor de afhankelijkheid van correctiefactoren wordt verminderd. Bovendien zal het project onderzoek bevorderen op het gebied van dosimetrie en nucleaire medische toepassingen, waaronder de ontwikkeling van nieuwe stralingsbeschermingsdetectoren, beeldvormingstechnieken zoals CBCT, en het bestuderen van kankertherapieën die externe bundelradiotherapie combineren met radionucliden.
-
Doel voor afvalkarakterisatie
Eén van de doelen van LINAC@LNK is om te controleren of historische vaten, opgeslagen bij Belgoprocess sinds de jaren ’80, voldoen aan de huidige waste acceptance criteria (WAC) voor oppervlakteberging. De technologie van de LINAC biedt een innovatieve, non-destructieve methode om de inhoud van deze vaten te analyseren zonder ze fysiek te openen, wat zowel de operationele veiligheid en efficiëntie van het proces aanzienlijk verbetert.
Succesvolle pilootstudie
Een belangrijke doorbraak binnen het LINAC@LNK-project was de succesvolle pilootstudie rond afvalkarakterisatie eind 2023. Het doel van deze studie was aan te tonen dat de technologie van een medische LINAC effectief gebruikt kan worden voor niet-invasieve inspectie van afvalvaten. De testen vonden plaats in het ZNA Jan Palfijn in Antwerpen, afhankelijk van de beschikbaarheid van de LINAC.
Quiz-vraag bij de foto’s
Wat zat er in de mock-up drum gebruikt voor de pilotstudie bij ZNA Jan Palfijn in Antwerpen?
Het simulatie-afvalvat bevat 5 verschillende supergecompacteerde schrijven, geconditioneerd in een cementmatrix (mortel).
Van boven naar onder:
- Schijf 1: Luchtuitlaatfilter
- Schijf 2: PVC + Polyethyleen
- Schijf 3: Papier + Karton
- Schijf 4: Hout
- Schijf 5: Een mix van beton, metaal, gipsplaat, aluminium (ongeveer 10 kg), polyethyleen (ongeveer 20 kg), rotswol
Installatie LINAC en volgende stappen
In februari en maart 2025 installeerde leverancier Varian een tweedehands LINAC, afkomstig uit het UZ Leuven, op de SCK CEN-site.
Vanaf april 2025 schakelt het projectteam een versnelling hoger: de LINAC wordt operationeel en zowel de medische als afval-onderzoeken gaan in een stroomversnelling.
- Wat afvalkarakterisatie betreft, zal de LINAC worden ingezet voor het genereren van gedetailleerde 2D- en 3D-beelden de inhoud van de afvalvaten. Deze beelden helpen bij het bepalen van zowel de fysische als chemische eigenschappen van het afval. De technologie betekent een belangrijke stap voorwaarts voor de veiligheid en efficiëntie van radioactief afvalbeheer.
- Wat betreft kalibratie zullen we een nieuwe workflow ontwikkelen voor de kalibratie van ionisatiekamers die worden gebruikt in de radiotherapie, wat bijdraagt aan nauwkeurigere en effectievere kankerbehandelingen.
Meer weten over het LINAC@LNK-project?
Lees hier verder of neem contact op met onze experts.
