Overslaan en naar de inhoud gaan

Ontmanteling en decontaminatie

Van nucleaire site naar grasland

Nadat een kerncentrale of nucleaire installatie definitief wordt stilgelegd, zal ze gedecontamineerd en ontmanteld moeten worden. Een ontmanteling is een proces van meerdere jaren. Specialisten moeten de installaties demonteren en afbreken, het materiaal zuiveren en het (niet-)radioactieve afval afvoeren. Wat willen ze bereiken? Het terrein in zijn oorspronkelijke staat herstellen en een nieuwe bestemming geven.

SCK CEN - Ontmanteling en decontaminatie (2019)

Regels van de ontmantelingskunst

Een kerncentrale of andere nucleaire installatie ontmantelen, is niet eenvoudig. Specialisten moeten kennis van zaken hebben en de geldende reglementering en technieken onder de knie hebben. Over de jaren heen heeft SCK CEN tal van installaties ontmanteld. Het onderzoekscentrum bouwde hierdoor een uitgebreide expertise op en ontwikkelde nieuwe technieken zoals met telegeleide werktuigen op afstand werken.

Bij elk ontmantelingsproject geldt één gouden regel: de hoeveelheid radioactief afval tot een minimum herleiden. Bepaalde technieken van SCK CEN helpen specialisten om hierin te slagen. SCK CEN vond manieren om reactoronderdelen te versnijden en metalen chemisch te zuiveren. Onderdelen die niet voldoende ontsmet kunnen geraken, worden afgevoerd naar de Nationale Instelling voor radioactief afval en verrijkte splijtstoffen (NIRAS) voor opslag en berging.

Drie fases van ontmanteling

Elk nucleaire installatie, gaande van een handschoenkast tot een kerncentrale, zal ontmanteld worden. Elk ontmantelingsproject doorloopt drie fases: buitendienststelling, afbraak en herbestemming van de ruimte. Hieronder staat specifiek de ontmanteling van een kerncentrale uitgelegd.

  • SCK CEN - Ontmanteling en decontaminatie (2019)

    Definitieve stillegging

    Alvorens de ontmantelingswerken starten, brengen specialisten de werf in kaart. Welke waarden aan radioactiviteit worden er gemeten? We spreken van de karakterisatie van het gebouw, de installaties en het terrein. Nadien worden het reactorvat en de verschillende kringen leeggemaakt en de splijtstoffen naar de tussentijdse opslaginstallaties gebracht.

  • SCK CEN - Ontmanteling en decontaminatie (2019)

    Afbraak

    De tweede fase loopt over een periode van 10 tot 20 jaar. Ze omvat de afbraak van zowel nucleaire (bv. reactorvat en besmette kringlopen) als niet-nucleaire gebouwen en apparatuur. De hoeveelheid radioactief afval die na de afbraak overblijft, wordt tot een minimum beperkt door te sorteren en door alle radioactieve onderdelen zo goed mogelijk te ontsmetten.

  • SCK CEN - Ontmanteling en decontaminatie (2019)

    Green field

    Het ontsmetten en slopen van alle gebouwen vormt het sluitstuk van een ontmantelingsproject. De ontmantelingsexperten willen het volledige terrein (opnieuw) in zijn oorspronkelijk staat herstellen en de status van ‘green field’ laten verkrijgen. Het terrein kan nadien een nieuwe bestemming krijgen.

Veiligheid is ‘key’

In elke fase van het ontmantelingsproces staat de veiligheid van mens en milieu centraal. Een ontmanteling is dan ook gebonden aan strikt gereglementeerde veiligheidsprocedures. Om de veiligheid van medewerkers te garanderen, ontwikkelde SCK CEN o.a. het softwareprogramma Visiplan. In een 3D-omgeving modelleert de software de stralingsdosis, die de medewerkers naar schatting zullen oplopen. Zo kunnen projectleiders de werkzaamheden zorgvuldig inplannen, verschillende scenario’s vergelijken en de blootstelling van hun medewerkers tot een minimum beperken.

BR3 als leerschool

Belgian Reactor 3 was de eerste drukwaterreactor in Europa. Ze trad in 1962 in werking en werd in 1987 definitief stilgelegd. De reactor gold als prototype voor de reactoren in Doel en Tihange. De Europese Commissie selecteerde BR3 als proefproject om de technische en economische haalbaarheid van een reactorontmanteling in reële omstandigheden aan te tonen. Momenteel zit het project in de derde fase: herstel van de site in haar oorspronkelijke staat. De expertise die SCK CEN dankzij de ontmanteling van BR3 heeft ontwikkeld, stelt het onderzoekscentrum nationaal en internationaal ter beschikking. Bovendien vormen die waardevolle inzichten een uitstekende leidraad bij het ontwerp van nieuwe nucleaire installaties.

2019_SCK CEN - PhD & Postdoc - postdoc

Wetenschappelijke publicaties

Onderzoeken leiden tot publicaties. Het doel van deze publicaties is resultaten van onderzoek aan wetenschappers te presenteren, over de betekenis daarvan te discussiëren en hypothesen en theorieën op te stellen.

Zoek een publicatie

SCK CEN - Ontmanteling en decontaminatie (2019)

Geïnteresseerd in een opleiding?

Iedereen die zich in dit onderwerp wil verdiepen, kan zich voor een opleiding bij SCK CEN Academy inschrijven. Dankzij die training krijg je ontmantelingsmethodes onder de knie, die je bij grootschalige projecten kan inzetten.
Meer informatie

Deel deze pagina