Hamid Aït Abderrahim wordt doctor honoris causa aan de universiteit van Kaunas in Litouwen

De Kaunas University of Technology (KTU) in Litouwen heeft de titel van doctor honoris causa uitgereikt aan Hamid Aït Abderrahim, directeur van het MYRRHA-project en adjunct-directeur-generaal van het SCK•CEN. Dit eredoctoraat bekroont de inspanningen die hij sinds 2001 levert op het gebied van ultrasone visualisatie in het kader van MYRRHA. Onder zijn impuls heeft het werk van de Belgische en Litouwse onderzoekers geleid tot belangrijke vooruitgang op wetenschappelijk en technologisch gebied.

Hamid Aït Abderrahim (55), nucleair ingenieur en reactorfysicus, koos na zijn studies aan de Université Paris-Sud in 1984 voor een doctoraatsopleiding aan het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK•CEN). Hij vestigde zich definitief in België en richtte in 1996 het MYRRHA-project op, een innovatieve onderzoeksinfrastructuur die hij ontwikkelt in nauwe samenwerking met diverse onderzoekscentra en universiteiten in Europa. In 2006 nam hij de leiding over een van de onderzoeksinstituten van het Studiecentrum in handen. In 2010 werd hij benoemd tot adjunct-directeur-generaal van het SCK•CEN.

Hamid Aït Abderrahim is professor aan de Université Catholique de Louvain-la-Neuve en lid van de Federale Raad voor Wetenschapsbeleid in België. Op basis van zijn expertise zetelt hij in talrijke wetenschapsraden over de hele wereld. Zo werkt hij in Japan mee aan J-PARC (Japan Proton Accelerator Research Complex), en levert hij in Frankrijk een bijdrage aan GPR (Groupe Permanent des Réacteurs) van ASN (Autorité de Sûreté Nucléaire) en P2IO (Physique des 2 Infinis et des Origines) in de vallei van Orsay. In april 2014 werd Hamid Aït Abderrahim door koning Filip benoemd tot 'Grootofficier in de Kroonorde'.

Het onderzoek in Mol onder leiding van Hamid Aït Abderrahim was het startschot voor de ontwikkeling van een innovatieve onderzoeksinfrastructuur om de transmutatie van nucleair afval aan te tonen, waarbij het afvalvolume drastisch afneemt en de levensduur van de radiotoxiciteit aanzienlijk daalt. De onderzoeksinfrastructuur kenmerkt zich onder meer door het gebruik van lood-bismut, een vloeibaar metaal, voor de reactorkoeling. Ultrasone visualisatie bleek de beste optie om elementen van diverse oorsprong te kunnen detecteren in een ondoorzichtig vloeibaar metaal.

 

Begin jaren 2000 nam Hamid Aït Abderrahim contact op met het Baršauskas Ultrasound Research Institute van de Kaunas University for Technology (KTU). Kaunas, de op één na grootste stad van Litouwen, is ook de belangrijkste binnenvaarthaven voor de Baltische Staten. Het Baršauskas Institute werd opgericht in 1960 en isvermaard om zijn expertise in ultrasone technologie, meer bepaald voor sonartoepassingen die werden ontwikkeld voor sovjetduikboten tijdens de Koude Oorlog. Samen slaagden ze erin detectoren te ontwikkelen die functioneren in vloeibaar lood-bismut, en die bestand zijn tegen extreem hoge temperaturen in een sterke stralingsomgeving.

De samenwerking, die werd bekroond met een bezoek van koning Albert II en president Valdas Adamkus in 2006, verleende wereldwijd bekendheid aan het instituut. Intussen heeft het Baršauskas Institute talrijke overeenkomsten gesloten met de NAVO en de Europese Commissie voor de toepassing van ultrasone technologie in medische beeldvorming en het onderzoek van staal- of betonstructuren.

"'Kas skaito rašo, duonos neprašo' of 'Wie kan lezen en schrijven, zal nooit om zijn brood moeten bedelen'. Ik heb dit Litouwse gezegde geleerd door om te gaan met mijn Litouwse collega's en te observeren hoe ze opgingen in hun werk, zich inzetten voor ons gezamenlijke project en er alles aan deden om het vooropgestelde resultaat te behalen. In de tien jaar samenwerking met onze collega's van Kaunas hebben we een vijftiental wetenschappelijke publicaties geschreven rond ultrasone visualisatie. Verschillende onderzoeksgroepen die vandaag werken met reactoren van de vierde generatie – in Frankrijk, India, Rusland, China of Zuid-Korea – verwijzen steevast naar deze artikels. Maar naast een vooruitgang op wetenschappelijk, technisch en technologisch vlak is onderzoek in de eerste plaats een menselijk avontuur voor iedereen die het ook vanuit dat oogpunt weet te waarderen", aldus Hamid Aït Abderrahim.