Belgische scholen nemen deel aan live in-flight call met astronaute in ISS

Food from spirulina

Lange bemande ruimtereizen mogelijk maken, is één van de grote uitdagingen in het ruimtevaartonderzoek. Het is namelijk onmogelijk om voldoende water en voedsel aan boord te nemen voor een bemande missie naar Mars. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA werkt samen met het Studiecentrum voor Kernenergie SCK•CEN en verschillende andere wetenschappelijke partners aan een systeem dat in staat is om aan boord zuurstof, drinkwater en voedsel te produceren op basis van organisch en anorganisch afval. Bacteriën spelen hierin een hoofdrol.

Voor de kortere missies, zoals we die nu kennen, wordt alles wat astronauten tijdens hun reis nodig hebben op aarde verpakt en meegestuurd. Voor langdurige missies is dat niet meer haalbaar. Verschillende generaties onderzoekers werken sinds 25 jaar aan een op zichzelf staand ecosysteem voor ruimtetuigen. Het SCK•CEN is één van de grondleggers van dit MELiSSA-project Micro-Ecological Life Support System Alternative). Sinds het Belgische pionierswerk, is MELiSSA uitgegroeid tot een grootschalig internationaal project onder leiding van ESA.

"Het is de enige manier om ooit reizen naar Mars te realiseren”, zegt Natalie Leys, hoofd van de eenheid Microbiologie en projectverantwoordelijke bij het SCK•CEN. “Voor de fixatie van CO2 en de productie van zuurstof uit water, maken we gebruik van een bekend proces: fotosynthese. Om dat proces in de ruimte te integreren hebben we microbiologie nodig. We zijn op zoek gegaan naar de kleinst mogelijke organismen die aan fotosynthese doen en zo kwamen we uit bij de cyanobacteriën. Kleinschaligheid is belangrijk omdat je natuurlijk geen boom in een ruimtecapsule kwijt kan.”

Van de ruimte naar de klas

Om jongeren te laten proeven van dit fascinerend én complex ruimtevaartonderzoek, heeft ESA het Food from Spirulina-project gelanceerd. In maart werden experimenteerkits bezorgd aan scholen in heel Europa. Duizenden leerlingen hebben hun labojas aangetrokken en zijn zelf experimenten gaan uitvoeren met spirulina, één van de essentiële bacteriën in MELiSSA. Zo konden ze zelf vaststellen dat spirulina zuurstof kan produceren.

Voor 100 Belgische jongeren krijgt het experiment nog een bijzonder vervolg; ze kunnen vandaag samen met Zweedse en Griekse scholieren live hun ervaringen delen met astronaute Samantha Cristoforetti aan boord van het internationaal ruimtestation ISS. Het SCK•CEN is door ESA geselecteerd om een rechtstreekse videoverbinding op te zetten met het ISS, vanuit de turbinehal van de voormalige onderzoeksreactor BR3.

 

IFC - Samantha Cristoforetti