SCK•CEN investeert 3 miljoen in dierenverblijf

Versterkt onderzoek naar impact lage stralingsdosis in strijd tegen kanker, cardiovasculaire ziektes en hersenaandoeningen

Sinds jaren geldt het SCK•CEN als een voortrekker in het internationale onderzoek naar gevolgen van de blootstelling aan lage doses ioniserende straling. In België zijn medische toepassingen, voornamelijk beeldvorming, maar ook radiotherapie, verantwoordelijk voor meer dan 95 % van de blootstelling aan niet-natuurlijke stralingsbronnen. Het onderzoek naar de effecten hiervan focust onder meer op het meest gevoelige leven; het ongeboren leven. De foetus kan bij radiotherapie of een radiologische diagnose rechtstreeks of onrechtstreeks blootgesteld worden aan straling. Er zijn aanwijzingen dat de opgelopen dosis bij een therapie gevolgen kan hebben voor de foetus, zoals de ontwikkeling van kanker of een vertraagde ontwikkeling van het brein. Bij volwassenen gaat de aandacht ook uit naar cardiovasculaire ziektes, bijvoorbeeld na bestraling bij borstkanker.

Labo-onderzoeken op cellulair en moleculair niveau helpen de wetenschap sterk vooruit, maar om de betekenis te bepalen van de effecten die hiermee op korte termijn worden vastgesteld, blijven proeven op muizen van vitaal belang. “Alleen zo kunnen we onomstotelijk bewijzen wat de gevolgen zijn voor de mens op langere termijn en kunnen we oplossingen zoeken om deze impact te verminderen of te voorkomen”, verduidelijkt Hans Vanmarcke, hoofd expertisegroep Moleculaire en Cellulaire Biologie. “Muizen zijn hiervoor het meest geschikt omdat ze voor meer dan 95 % genetisch identiek zijn aan de mens en het embryo zich zeer snel ontwikkelt.”

Modernste technieken

Tot voor kort deed het Studiecentrum voor Kernenergie een beroep op proefmuizen die ter beschikking gesteld werden door de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO). Die heeft intussen zelf geen nood meer aan deze infrastructuur en sluit daarom haar eigen proefdierencentrum. Het SCK•CEN heeft hierop geanticipeerd door een eigen dierenverblijf te bouwen dat voldoet aan de strengste eisen op het vlak van dierenwelzijn en hygiëne.

Het gebouw betekent een investering van ruim 3 miljoen euro en is voorzien van de modernste technieken. Toegangssassen voor dieren, verzorgers en materialen beschermen de muizen tegen invloeden van buitenaf. Er is een geavanceerde klimaatregeling met individuele ventilatie per kooi en overal zijn speciale materialen gebruikt die grondig gereinigd en ontsmet kunnen worden. Ook aan het minimaliseren van stress is aandacht besteed. Zo worden dag, nacht en schemering getrouw gesimuleerd en klinkt er in de muizenloges aangepaste achtergrondmuziek.

Volgens Sarah Baatout, hoofd van de eenheid Radiobiologie is de verantwoording hiervoor dubbel: “deze investeringen in dierenwelzijn en een optimale hygiëne komen niet alleen de levenskwaliteit van de muizen ten goede, maar ook de kwaliteit van ons wetenschappelijk onderzoek.”

Strikte regels

Dankzij een nauwgezette selectie van muizen die een grote kans hebben om die welbepaalde aandoening te ontwikkelen die onderzocht wordt, kon het aantal dieren in de loop der jaren fors verminderd worden. Het nieuwe dierenverblijf en de zeer strikte opvolging van de dierproeven door een ethische commissie, stelt de onderzoekers van het SCK•CEN in staat om te werken in de best mogelijke omstandigheden voor mens en muis.

Het Studiecentrum voor Kernenergie onderschrijft dan ook uitdrukkelijk de letter en de geest van het nieuwe Koninklijk Besluit over dierproeven waarbij een strikte verantwoording voor inzetten van proefdieren en het welzijn van de dieren voorop staan en waarvan de basisprincipes worden gevormd door drie v’s;

  • Vervanging: er moet aangetoond worden dat het gekozen diermodel onontbeerlijk is voor het experiment en niet door andere modellen kan vervangen worden.
  • Vermindering: zo weinig mogelijk proefdieren gebruiken.
  • Verfijning: de gebruikte methode moet zo effectief mogelijk zijn zodat het experiment een maximum aan informatie oplevert.
 

animal faciliy - individually ventilated cages

animal facility interior

animal faciliy - exterior

animal faciliy - interior